امروزه بهره برداری بهینه از امکانات و توان های بالقوه و بالفعل هر سرزمین در چارچوپ اهداف توسعه پایدار به صورت یکی از دغدغه های اصلی محلی، ملی و بین المللی در آمده است. یکی از راهبردهایی که اخیرآ در اغلب کشورهای جهان مورد توجه قرار گرفته، توسعه توریسم در نواحی محروم و دارای پتانسیل های لازم برای گسترش گردشگری می باشد. اگر اکوتوریسم و طبیعت گردی به نحوه ی مناسب برنامه ریزی و مدیریت شود، می تواند خالق یا محرک یک فرایند توسعه یافته برای حصول به پایداری توسعه در نواحی کم توسعه یافته شود. تالاب هشیلان به لحاظ برخورداری از تنوع زیست محیطی، جاذبه های متعدد توریستی، زیست بوم های جانوری و گیاهی و برخی از جاذبه ها و پدیده های طبیعی از جایگاه مهمی در غرب کشور برخوردار است. شرایط آسایش انسانی، مجموعه شرایطی است که از نظر گرمایی حداقل برای 80 درصد مردم جامعه مناسب باشد، تحت چنین شرایطی است که ارگانسیم انسانی می تواند بیلان حرارتی خود را در بهترین شکل موجود حفظ نماید، بدون اینکه دچار کمبود یا مازاد انرژی شود. در این پژوهش از میان عوامل محیطی تاثیرگذار بر آسایش انسان، از داده های میانگین روزانه پیراسنجه های دمای هوا به سلسیوس، میانگین سرعت باد غالب به متر در ثانیه و رطوبت نسبی به درصد ایستگاه سینوپتیک کرمانشاه در طی دوره آماری 1396- 1360 استفاده شده است. نتایج ارزیابی آسایش حرارتی در تالاب هشیلان بر اساس مدل های The psychological pressure Index،Baker, wind chill index نشان می دهد که در 4 ماه آذر تا فروردین به دلیل سرمای هوا، شرایط عدم آسایش اقلیمی در تالاب هشیلان وجود دارد و با توجه به نتایج به دست آمده می توان اذعان داشت که استفاده از یک شاخص به تنهایی برای تعیین آسایش اقلیمی موثر نیست.

شناخت پتانسیل های طبیعی به عنوان بستر فعالیت های انسان، پایه و اساس بیشتر برنامه ریزی های محیطی و آمایش سرزمین را تشکیل می دهد. در این راستا ویژگی های اقلیمی و عناصر آن در پراکندگی فضایی و شکل گیری رفتار محیطی جوامع انسانی نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند، تا آنجا که امروزه مطالعات و بررسی های بیوکلیمای انسانی، پایه و اساس برنامه ریزی های شهری، عمرانی، سکونتگاهی، معماری، جهانگردی و غیره است. در این پژوهش، آسایش یا عدم آسایش انسان در شهرستان بهبهان بر اساس مدل ها و شاخص های زیست اقلیمی بیکر، ترجونگ، فشار عصبی و TCI با استفاده از داده های آماری 20 ساله (2013-1994) مورد بررسی قرار گرفت و بهترین زمان برای انجام فعالیتهای محیطی و گردشگری در این شهر تعیین شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که شاخص سوزباد مطابق با فعالیتهای اقلیمی منطقه عمل ننموده است و سایر شاخص های بیوکلیمایی مورد استفاده، توانایی آشکارسازی دوره های آسایشی و عدم آسایشی بهبهان را دارند و با وجود برخی تفاوت های جزئی، نمود های نسبتاً همگونی از اقلیم آسایشی شهر ارائه می دهند. بررسی ها نشان داد که بهبهان در طول سال با داشتن تنوع بیوکلیمایی، از شرایط بسیار گرم تا بسیار خنک برخوردار است، طی اواخر بهار و تا طول تابستان از محدوده آسایش زیست اقلیمی خارج است و با پایان فصل پاییز و زمستان در ماه های گذار از گرما به سرما (آبان و آذر ماه) و سرما به گرما (اسفند ماه) اقلیم بهبهان به شرایط آسایش انسانی نزدیک می شود. در مجموع پاییز و زمستان برای انجام فعالیت های محیطی و گردشگری در بهبهان مناسب و ایده آل است.

امروزه مطالعات بیوکلیمایی انسانی، پایه و اساس بسیاری از برنامه ریزی های توریسمی است. تفاوت های زمانی - مکانی آب و هوا در مناطق مختلف یک پتانسیل قوی برای گردشگری است و از دلایلی می باشد که ایران را در ردیف پنج کشور متنوع گردشگری جهان قرار داده است. یکی از مناطق بسیار زیبا که از جنبه اکوتوریسم توان بالقوه فراوانی دارد، محدوده حفاظت شده اشترانکوه و به تبع آن دریاچه گهر در استان لرستان است. سطح آسایش انسان تحت تاثیر عوامل محیطی و فیزیولوژیکی قرار دارد. مدل MEMI جزء مدل های موازنه حرارتی ترمو - فیزیولوژیک، از سه زیرشاخص PMV ,PET ,SET تشکیل شده، اساس این مدل بر مبنای معادله بیلان انرژی بدن انسان استوار است. در این پژوهش در راستای تعیین تقویم زمان مناسب گردشگری در دریاچه گهر از فراسنج های اقلیمی دمای خشک هوا به سانتیگراد، میزان ابرناکی آسمان به اکتا، سرعت باد غالب به متر در ثانیه، فشار بخار آب به هکتو پاسکال و رطوبت نسبی به درصد ایستگاه سینوپتیک شهر دورود در بازه زمانی 1391 - 1379، و پیراسنج های فیزیولوژیکی انسانی (سن، جنس، وزن، قد، نوع پوشش و فعالیت)، به همراه متغیرهای موقعیتی (طول، عرض جغرافیایی و ارتفاع هندسی منطقه مورد مطالعه)، در قالب مدل MEMI ارزیابی گردیدند. نتایج حاصل از محاسبه و ارزیابی شاخص آسایش در این مدل حاکی از آن است که خروجی شاخص های PET و PMW تقریبا شبیه هم، و در تمام طول سال شرایط فیزیولوژیکی متنوعی در دریاچه گهر حاکم می باشد. بر اساس این مدل مناسبترین زمان برای فعالیت گردشگری در منطقه ماه های اردیبهشت، خرداد، شهریور و مهر است.

رخدادهای حدی اقلیمی امروزه به مثابه یکی از تظاهرات اصلی تغییر اقلیم، به مخاطرات مهم اقلیمی تبدیل شده اند. موج های گرمایی شدید از مهم ترین بلایای آب و هوایی بوده که هر سال پیامدهای زیست محیطی مخربی را در طبیعت به جای می-گذارند. در این پژوهش برای بررسی روند سری زمانی فراوانی 30 ساله (2018-1970) رخدادهای امواج گرم شهر تهران از دو نمایه روزهای گرم و امواج گرم (روزهای گرم با تداوم 2 روز و بیشتر) از آماره ناپارامتریک تحلیل روند سنس استفاده شده که نتایج آن در همه ایستگاه ها بیانگر وجود یک روند افزایشی هم در تعداد روزهای گرم شهر تهران و هم در فراوانی رخدادهای امواج گرم در 5 ایستگاه سطح شهر تهران بوده است. هدف اساسی پژوهش پیش رو، تحلیل فضایی آسیب پذیری شهر تهران در زمان رخداد امواج گرم است. نتایج نشان دادکه هسته های بحرانی داغ، در روز های حاکمیت موج گرم در ساعت 12، عموما مناطق6، 7، 8، 10، 11، 12، 14، 15، 4، 7، و 19 را به صورت معنی داری درگیر کرده است. میانگین دمایی این هسته داغ حرارتی به طور متوسط در طی دو موج گرم، به بیش از 43 درجه سانتی گراد رسیده است. در این هسته داغ حرارتی که به صورت معنی داری دمای آن حین رخداد موج گرم بالا می رود، به طور کلی 2954485 نفر از جمعیت شهر تهران که برابر 35 درصد از جمعیت شهر تهران قرار گرفته است، همچنین در این هسته، تعداد 13000 بلوک آماری که برابر 40 درصد از کل بلوک های جمعیتی شهر تهران است، قرار دارد.

شهرستان گرمسار به دلیل واقع شدن در یک موقعیت خاص جغرافیایی، شرایط توپوگرافی و سامانه های جوی موثر بر منطقه شرایط زیست اقلیمی ویژه ای را به خود اختصاص داده است. به طوری که تغییرات فصلی و روزانه دما مشکلات عدیده ای را برای فعالیت های گردشگری و به طور کلی ساکنین آن ایجاد نموده است. لذا ضرورت بررسی شرایط بیوکلیمایی و تعیین مواقع آسایش اقلیمی در طول روز و ماه های مختلف سال و تهیه یک تقویم گردشگری احساس می گردد. در این رابطه با استفاده از داده های هواشناسی سینوپتیک وضعیت بیوکلیمایی منطقه مورد بررسی قرار گرفت و نتایج زیر حاصل شد. بهترین شرایط بیوکلیمایی در منطقه از نظر ضرایب راحتی ترجونگ برای حضور در فضای آزاد دروضعیت روزانه ماه های فروردین و مهر با شرایط بسیار مطلوب و دلپذیر و در وضعیت شبانه نیز ماه های خرداد، تیر و مرداد همراه با احساس مطبوع و دلپذیر و آسایش بیوکلیمیایی تعیین شده است. بر اساس شاخص ماهانی وضعیت حرارتی روزانه در شش ماه از سال (از آبان ماه تا فروردین ماه) پائین تر از حد آسایش (سرد)، 2 ماه از سال (ماه های اردیبهشت و مهر) در وضعیت آسایش مطلوب (راحت) و 4 ماه از سال (از ماه خرداد تا ماه شهریور) بالاتر از حد آسایش (گرم) قرار دارد.

در مقایسه با سایر اکوسیستم های طبیعی، تالاب ها یکی از با ارزش ترین بخش های سیمای سرزمین محسوب می شوند. خدمات اکوسیستم های تالابی را می توان در چهار طبقه خدمات فراهم سازی، تنظیمی، حمایتی و فرهنگی دسته بندی نمود. از جمله خدمات فرهنگی تالاب ها، گردشگری می باشد. با هدف توسعه اقتصاد گردشگری و حفاظت از تالاب ها، امروزه گردشگری تالابی جایگاه ویژه ای از سوی دولت ها و پژوهشگران یافته است. اﻗ, ﻠ, ﯿ, ﻢ,از دیﺪ, ﮔ, ﺎ, ه ﺑ, ﺮ, ﻧ, ﺎ, ﻣ, ﻪ, ریﺰ, ی ﮔ, ﺮ, دﺷ, ﮕ, ﺮ, ی ﺑ, ﺴ, ﯿ, ﺎ, ر اﻫ, ﻤ, ﯿ, ﺖ,دارد و ﮔ, ﺮ, دﺷ, ﮕ, ﺮ, ان ﻣ, ﻌ, ﻤ, ﻮ, ﻻ,در ﺟ, ﺴ, ﺘ, ﺠ, ﻮ, ی اﻗ, ﻠ, ﯿ, ﻢ,ﻣ, ﻄ, ﻠ, ﻮ, ب یﺎ,اﻗ, ﻠ, ﯿ, ﻢ,آﺳ, ﺎ, یﺶ,ﻫ, ﺴ, ﺘ, ﻨ, ﺪ,ﮐ, ﻪ,در آن ﻓ, ﺮ, د ﻫ, ﯿ, ﭽ, ﮕ, ﻮ, ﻧ, ﻪ,اﺣ, ﺴ, ﺎ, س ﻧ, ﺎ, رﺿ, ﺎ, یﺘ, ﯽ,و ﻋ, ﺪ, م آﺳ, ﺎ, یﺶ,ﺣ, ﺮ, ارﺗ, ﯽ,و اﻗ, ﻠ, ﯿ, ﻤ, ﯽ,ﻧ, ﺪ, ارد. استان لرستان دارای تالاب های بی نظیر با جاذبه های گردشگری منحصر به فرد بسته به شرایط طبیعی و اقلیمی منطقه است و چشم انداز گسترده ای برای انجام این شاخه از گردشگری دارد. لذا پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه آسایش اقلیمی و توان بیوکلیمایی تالاب های لرستان طی دوره آماری 18 ساله (1397-1379) پرداخته است تا بتوان برنامه ریزی دقیقی برای جذب گردشگران انجام داد. در این راستا شاخص های TCI و بیکر مورد بررسی قرار گرفتند. با توجه به نتایج حاصله شروع بازدید از تالاب های 11 گانه پلدختر از ماه شهریور توصیه می شود. با توجه به مسیرکوهستانی و صعب العبور دریاچه گهر و میزان کم شاخص TCI در فصل زمستان، بازدید از دریاچه از آذر ماه تا فصل بهار توصیه نمی شود. فصل بهار طی ماه های اردیبهشت و خرداد و همچنین از شهریور ماه تا اواسط آبان زمان مناسبی جهت انجام فعالیت های گردشگری در تالاب های بیشه دالان و تنوردر می باشد. با توجه به نتایج در حالیکه تقویم آسایش بیوکلیمایی تالاب های پلدختر پاییز و زمستانه ارزیابی می شود، تالاب های تنوردر، بیشه دالان و دریاچه گهر جهت انجام فعالیت های گردشگری بهاره و تابستانه پیشنهاد می شوند. این موضوع بر پتانسیل اقلیمی تالاب های لرستان برای انجام فعالیت های گردشگری در فصول مختلف سال تاکید دارد.